Power BI model dizaynında düzgün məlumat sxemasını seçmək analitik performansa və hesabatların optimallığına birbaşa təsir edir. Bu məqsədlə iki əsas strukturdan istifadə olunur: Star Schema və Snowflake Schema.

🟡 Star Schema nədir?

Star Schema — bir mərkəzi fakt cədvəli və ona birbaşa bağlı dimension cədvəllərindən ibarətdir. Bu struktur “ulduz” formasında görünür, çünki hər dimension cədvəli birbaşa faktla əlaqələnir. 
Üstünlükləri:

• Daha sadə DAX ifadələri

• Yüksək performans və sürətli refresh

• Vizual dizayn baxımından təmiz və başadüşülən model

🔵 Snowflake Schema nədir?

Snowflake Schema — ölçü cədvəllərinin əlavə alt cədvəllərə bölündüyü (normallaşdırıldığı) modeldir. Bu, məlumatın daha təmiz saxlanmasına imkan verir, amma model strukturu daha çox əlaqələrdən ibarət olur.

Üstünlükləri:

• Məlumat təkrarı azalır

• Böyük həcmli və kompleks data mənbələri üçün uyğundur
  Zəif tərəfi:

• Daha mürəkkəb DAX ifadələri tələb edir

• Refresh və hesablama müddəti arta bilər
  
  

Bəs Power BI üçün hansını seçməli?

Əgər əsas məqsəd sürətli hesabatlar, istifadəçi dostu model və sadə analizdirsə — Star Schema daha uyğundur.
Əgər məlumat mənbələri çoxsaylı və dərin əlaqəlidirsə, data təkrarının azaldılması vacibdirsə — Snowflake Schema seçilə bilər.

Power BI-də normalization (normallaşdırma) və denormalization (denormallaşdırma) anlayışları məlumat modelinin quruluşu ilə bağlıdır və modelin performansına, dimensionların hesablanmasına və DAX-ın sadəliyinə birbaşa təsir edir.

Normalization
Məqsəd: Təkrarlanan məlumatları aradan qaldırmaq, məlumat bazasını daha səliqəli və yığcam saxlamaq.

Xüsusiyyətlər:

• Məlumatlar ayrı cədvəllərdə saxlanılır.

• Eyni məlumat bir neçə dəfə yazılmır.

• Cədvəllər foreign key və primary key vasitəsilə bir-birinə bağlanır.

• Məlumat dəyişikliyi (update) daha rahat olur.

Məsələn:
Əgər Sales cədvəlində məhsul haqqında yalnız ProductKey saxlanılır, məhsulun adı, rəngi, ölçüsü və s. isə ayrıca Products cədvəlindədir, bu model normallaşdırılmış sayılır.

Denormalization
Məqsəd: Hesabat performansını artırmaq və modeli sadələşdirmək (xüsusilə analitik məqsədlər üçün).

Xüsusiyyətlər:

• Məlumatlar bir cədvəldə birləşdirilir.

• Eyni məlumat bir neçə dəfə təkrarlana bilər.

• Cədvəl ölçüsü böyüyür, amma hesabatda join əməliyyatları azalır.

Məsələn:
Əgər Sales cədvəlində həm ProductKey, həm də ProductName, Color, Category kimi sütunlar varsa, bu denormalized modeldir.

Nəticə olaraq, Power BI layihələrinin çoxunda Star Schema həm performans, həm də istifadədə rahatlıq baxımından daha ideal seçim sayılır. Lakin bəzi kompleks korporativ modellərdə Snowflake yanaşması da əvəzsiz ola bilər. Ən vacibi – məlumatların düzgün əlaqələndirilməsi və analitik məqsədə uyğun modelin düzgün seçilməsidir.